Ekolleri Öğrenelim 

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), bireylerin olumsuz düşünce kalıplarını ve davranışlarını tanımlayıp değiştirmelerine yardımcı olan, etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış bir terapi yöntemidir. BDT'de amaç, kişinin düşünce yapısını ve davranışlarını inceleyerek mevcut sorunlarına yönelik çözümler geliştirmektir. Danışan, sorunlarıyla yüzleşirken etkili başa çıkma stratejileri öğrenir ve bu sayede duygusal ve davranışsal iyileşme sağlanır. Sıklıkla anksiyete, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), Panik bozukluğu, fobiler gibi psikolojik sorunlarda kullanılan BDT, kısa süreli ve hedef odaklı bir terapi yaklaşımı sunar.

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), 1987 yılında Francine Shapiro tarafından geliştirilen ve travmatik anıların işlenmesini sağlayan etkili bir terapi yöntemidir. EMDR, göz hareketleri gibi çift yönlü uyarıcılarla beynin doğal iyileşme sürecini harekete geçirerek, travmatik anıların duygusal yükünü azaltır ve danışanların daha sağlıklı bir bakış açısı kazanmasına yardımcı olur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), anksiyete, depresyon gibi sorunlarda etkili olan EMDR, ayrıca yas, fobiler, özgüven problemleri, panik bozukluklar ve ilişkisel zorluklar gibi durumlarda da başarıyla uygulanmaktadır. (Shapiro, 1989; van der Kolk, Weathers, & Foa, 2014).

Şema Terapi, bireylerin çocukluk ve gençlik döneminde yaşadığı olumsuz deneyimleriyle gelişen ve bugünkü düşünce, duygu ve davranışlarını olumsuz etkileyen “erken dönem uyumsuz şemalar” tanımlamayı ve dönüştürmeyi amaçlayan bir terapi yaklaşımıdır. Şema Terapi, kişinin kendisi, diğerleri ve dünya hakkında oluşturduğu kalıcı inanç sistemlerini hedef alır. Bu şemalar, bireyin ilişkilerini ve yaşam deneyimlerini etkileyerek işlevsiz döngüler oluşturabilir. Terapötik süreçte birey, özellikle tetikleyici anlarda ortaya çıkan “şema modları” ile çalışarak, sağlıksız kalıplardan kurtulmayı ve duygusal dengeyi yeniden kazanmayı öğrenir. Şema Terapi, özellikle kişilik bozuklukları , kronik depresyon, anksiyete, ilişki sorunları, kendine zarar verme ve çocukluk travmalarına bağlı duygusal sorunlarda oldukça etkili bir yöntemdir. Klinik çalışmalar, terapi sürecinin bireylerde öz farkındalık, duygusal denge ve sağlıklı ilişkiler geliştirme açısından yüksek başarı oranına sahip olduğunu ortaya koymaktadır (Young, Klosko, & Weishaar, 2003).

Acceptance and Commitment Therapy (ACT), üçüncü dalga bilişsel-davranışçı terapiler arasında yer alan, psikolojik esnekliği artırmayı hedefleyen bir terapi yaklaşımıdır (Hayes et al., 2012). ACT’nin temel varsayımı, psikolojik sorunların temelinde olumsuz içsel deneyimlerden kaçınma (experiential avoidance) ve bu deneyimlerle aşırı bilişsel birleşme (cognitive fusion) olduğu yönündedir (Hayes et al., 1999).

ACT, semptomları ortadan kaldırmayı doğrudan hedeflemek yerine, bireyin değerleri doğrultusunda anlamlı bir yaşam sürmesini amaçlar (Hayes et al., 2012). Bu amaç doğrultusunda altı temel süreç üzerinde çalışılır: kabul (acceptance), bilişsel ayrışma (cognitive defusion), anda kalma (present-moment awareness), benlik bağlamı (self-as-context), değerler (values) ve kararlı eylem (committed action) (Hayes et al., 2006).

Araştırmalar ACT’nin anksiyete bozuklukları, depresyon, kronik ağrı ve travma ilişkili problemler dahil olmak üzere birçok psikopatolojide etkili olduğunu göstermektedir (A-Tjak et al., 2015).